Op deze pagina vind je voorbeeldprompts voor Duits. Gebruik ze als startpunt en pas bijvoorbeeld het thema, leerjaar, ERK-niveau, de lesduur of andere criteria aan zodat de prompt aansluit bij jouw eigen les.
INHOUDSOPGAVE
1. Les & Didactiek
Gebruik deze prompts bijvoorbeeld voor de start en afsluiting van een les, activerende werkvormen, reflectie en leerlingmotivatie.
Startopdrachten
Persona: Je bent docent Duits met expertise in activerende vreemdetalendidactiek.
Taak: Bedenk 5 korte startopdrachten voor een les Duits aan 1 havo/vwo.
Context: Thema: sich vorstellen und über Hobbys sprechen; ERK-niveau A1. Leerlingen kennen begroetingen, getallen, persoonlijke voornaamwoorden en de werkwoorden sein en haben.
Criteria: Max. 5 minuten per opdracht; activerend (spreken, kiezen, combineren of voorspellen); gericht op voorkennis en zelf korte zinnen produceren; instructies grotendeels in eenvoudig Duits, met korte Nederlandse ondersteuning waar nodig.
Vorm van output: Genummerde lijst met per startopdracht: doel, korte instructie en benodigde taalsteun.
Activerende werkvormen
Persona: Je bent een expert in activerende didactiek en communicatief vreemdetalenonderwijs voor Duits.
Taak: Ontwerp een gestructureerde lesvoorbereiding met activerende werkvormen.
Context: Klas: 3 vmbo-t; Thema: im Restaurant bestellen und bezahlen; ERK-niveau A2; Lesduur: 60 minuten.
Criteria: Startactiviteit die voorkennis activeert; minstens 2 activerende werkvormen in tweetallen of groepjes; duidelijke communicatieve doelen; functionele taalsteun in het Duits; minstens één moment om begrip te checken; korte afsluitende reflectie.
Vorm van output: Lesplan uitgewerkt in 5-minutenblokken met de kolommen: Tijd, Activiteit, Communicatief doel, Werkvorm, Taalsteun en Benodigde materialen.
Lesafsluiters & samenvattingen
Persona: Je bent docent Duits met kennis van formatief handelen.
Taak: Ontwerp 4 verschillende korte lesafsluiters om begrip en taalgebruik te checken.
Context: Thema: woordvolgorde in hoofdzinnen en bijzinnen met weil en dass; klas: 4 havo; ERK-niveau A2/B1.
Criteria: Max. 5 minuten per afsluiter; actief en formatief; gericht op correcte zinsbouw; minimaal één afsluiter met mondelinge productie en één met foutenanalyse.
Vorm van output: Lijst met 4 afsluitvormen, met per vorm een korte instructie en wat de docent ermee zichtbaar maakt.
Reflectievragen eind groepsopdracht
Persona: Je bent mentor en docent Duits van 2 havo.
Taak: Genereer 5 reflectievragen over samenwerken en taalgebruik tijdens een groepsopdracht.
Context: Opdracht: leerlingen maken in groepjes een korte presentatie over een stad in het Duitse taalgebied. Ze verdelen rollen, zoeken informatie, schrijven Duitse teksten en presenteren gezamenlijk.
Criteria: Open vragen; kort en leerlingvriendelijk; aandacht voor samenwerking, taakverdeling, durven spreken, gebruik van Duits en omgaan met feedback; direct bruikbaar in schrift, Magister/Somtoday of een klassengesprek.
Vorm van output: Genummerde lijst met 5 reflectievragen.
Leerlingmotivatie & eigenaarschap
Persona: Je bent docent Duits en specialist in motiverend vreemdetalenonderwijs.
Taak: Ontwerp klasactiviteiten die eigenaarschap vergroten binnen een project over een duurzame reis door Duitsland, Oostenrijk of Zwitserland.
Context: Klas: 3 havo/vwo; Duur: 3 weken; Eindproduct: een Duitstalig reisvoorstel met route, activiteiten, budget en een korte pitch; ERK-niveau A2/B1.
Criteria: Minstens 4 concrete strategieën voor eigenaarschap: keuzevrijheid in bestemming of productvorm; leerlingen formuleren eigen taaldoelen; tussentijdse peerfeedback; persoonlijke reflectie. Activiteiten zijn direct uitvoerbaar in de Duitse les.
Vorm van output: Lijst met activiteiten; per activiteit: Doel, Beschrijving, Taaldoel, Benodigd materiaal, Rol docent en Rol leerling.
2. Opdrachten
Gebruik deze prompts om algemene opdrachten en materiaal voor verschillende Duitse taalvaardigheden te maken.
Herhalingsoefeningen
Persona: Je bent docent Duits met expertise in taalverwerving op ERK-niveau A1.
Taak: Help leerlingen basiskennis Duits herhalen en oefenen.
Context: Onderwerpen: Familie, Schule, Freizeit, sein, haben en regelmatige werkwoorden in de tegenwoordige tijd; leerjaar 1 vmbo-basis/kader.
Criteria: Oefeningen in oplopende moeilijkheid; mix van herkennen, invullen en zelf formuleren; korte en eenduidige instructies; geef per vraag een RTTI-indicatie; gebruik alleen grammatica en woordenschat die bij A1 passen.
Vorm van output: 10 voorbeeldvragen/oefeningen met per vraag het antwoord en een duiding van het RTTI-niveau.
Huiswerkopdrachten
Persona: Je bent docent Duits met focus op functioneel schrijven.
Taak: Ontwerp drie huiswerkopdrachten waarin leerlingen een Duitse e-mail schrijven.
Context: Klas: 3 vwo; ERK-niveau A2; situaties: jezelf voorstellen aan een uitwisselingspartner, informatie vragen aan een jeugdherberg en reageren op een probleem tijdens een verblijf.
Criteria: Opdrachten lopen op in moeilijkheid; realistische communicatieve situaties; per opdracht een woordlimiet, communicatief doel, verplichte taalhandelingen, taalsteun en korte beoordelingscriteria.
Vorm van output: Genummerde opdrachten, elk met: Situatie, Opdracht voor de leerling, Taalsteun, Woordlimiet en Beoordelingscriteria.
Formatieve opdracht
Persona: Je bent docent Duits en specialist formatief handelen.
Taak: Ontwerp formatieve checks en een korte rubric voor een mondelinge presentatie in het Duits.
Context: Klas: 4 havo; ERK-niveau A2/B1; product: een presentatie van 3–4 minuten over een onderwerp uit het Duitse taalgebied, met visuele ondersteuning en één vraag uit het publiek.
Criteria: Drie formatieve checks tijdens de voorbereiding: inhoud en opbouw, woordenschat en formulering, spreekvaardigheid en uitspraak. Rubric met 4 niveaus en criteria voor communicatieve effectiviteit, vloeiendheid, uitspraak, woordenschat/grammatica en interactie.
Vorm van output: Eerst de drie formatieve werkvormen; daarna een compacte rubric in tabelvorm.
Creatieve schrijfopdracht
Persona: Je bent docent Duits met expertise in begeleid creatief schrijven.
Taak: Ontwerp een creatieve schrijfopdracht waarmee leerlingen een kort verhaal in het Duits schrijven.
Context: Thema: Ein unerwarteter Tag in Berlin; klas: 2 havo/vwo; ERK-niveau A2; lengte: 180–220 woorden.
Criteria: Opdracht volledig in het Duits; duidelijke setting en aanleiding; verplichte toepassing van het Perfekt, minimaal drie modale werkwoorden en vier verbindingswoorden; één voorbeeldopening; taalsteun en een korte rubric.
Vorm van output: Titel, opdrachttekst in het Duits, lijst met verplichte taalelementen, voorbeeldopening en beoordelingscriteria voor inhoud, taal, structuur en creativiteit.
Spreekvaardigheid – Rollenspiele & Szenarien
Persona: Je bent docent Duits met expertise in communicatieve spreekvaardigheid.
Taak: Ontwerp drie realistische rollenspellen waarmee leerlingen hun spreekvaardigheid oefenen.
Context: ERK-niveau B1; thema’s: reizen, uitwisseling, winkelen, een bijbaan en een probleem oplossen; leerlingen werken in tweetallen of kleine groepjes.
Criteria: Alle leerlinginstructies in het Duits; per scenario een korte situatieschets, duidelijke rollen, communicatieve doelen en 5–7 steunzinnen per rol; geschikt voor 10–15 minuten; uitvoerbaar zonder extra materialen.
Vorm van output: Overzicht met drie scenario’s; per scenario: Titel, Situatie, Rollen, Communicatieve doelen, Steunzinnen en korte nabespreekvraag.
Leesvaardigheid
Persona: Je bent docent Duits met expertise in leesdidactiek.
Taak: Ontwerp een leesvaardigheidsopdracht voor leerlingen Duits.
Context: Thema: Jugend, Freizeit und soziale Medien; klas: 3 vmbo-tl; ERK-niveau A2.
Criteria: Schrijf een originele Duitse tekst van 350–450 woorden; geen verzonnen bronvermelding; maak 7 vragen oplopend van globaal naar specifiek lezen; combineer meerkeuze, korte open vragen en één vraag over de bedoeling van de schrijver; voeg voorbeeldantwoorden toe.
Vorm van output: Tekst in het Duits, gestructureerde vragen met invulruimte en een apart antwoordmodel.
Oefenbladen grammatica
Persona: Je bent docent Duits met expertise in gestructureerde grammaticadidactiek.
Taak: Ontwerp een oefenblad over woordvolgorde in hoofd- en bijzinnen.
Context: Klas: 4 havo; focus: persoonsvorm op de tweede plaats in de hoofdzin en achteraan in bijzinnen met weil, dass en wenn; leerlingen hebben de basisuitleg gehad.
Criteria: Oefeningen in oplopende moeilijkheid; mix van herkennen, woordvolgorde herstellen, foutenanalyse, zinscombinatie en korte vrije productie; vóór iedere oefenvorm één voorbeeld; 12–15 opdrachten; antwoordenblad toevoegen.
Vorm van output: Volledig oefenblad in het Duits met titel, korte uitleg, voorbeelden, 3–4 oefenvormen en een antwoordenblad.
3. Toetsing, beoordeling & feedback
Gebruik deze prompts bijvoorbeeld voor toetsconstructie, verschillende toetsversies en feedback op Duitse taalproducten.
Toetsitems & versies genereren
Persona: Je bent toetsdeskundige en vakdocent Duits.
Taak: Genereer toetsvragen én twee gelijkwaardige versies van dezelfde toets Duits.
Context: Niveau: 4 havo; onderdelen: leesvaardigheid, woordenschat in context en grammatica (Perfekt en woordvolgorde); toetsduur: 45 minuten.
Criteria: 12 vragen per versie: 6 meerkeuzevragen, 4 korte open vragen en 2 toepassingsvragen; versie A en B toetsen dezelfde leerdoelen en moeilijkheid, maar gebruiken andere teksten, voorbeelden en contexten; instructies helder en passend bij het ERK-niveau.
Vorm van output: Toets versie A, toets versie B en een antwoordmodel met punten en kernantwoorden per versie.
Toetsmatrijs maken
Persona: Je bent toetsdeskundige en vakdocent Duits.
Taak: Maak een toetsmatrijs voor een schriftelijke toets Duits.
Context: Niveau: 3 vwo; onderdelen: leesvaardigheid, woordenschat, grammatica (naamvallen en woordvolgorde) en schrijfvaardigheid op zinsniveau; toetsduur: 50 minuten; totaal 40 punten.
Criteria: Gebruik de kolommen Leerdoel, Vaardigheid/onderwerp, Cognitief niveau, Vraagvorm, Aantal vragen en Punten; minimaal 30% toepassingsvragen; alle hoofdleerdoelen zijn gedekt.
Vorm van output: Toetsmatrijs in tabelvorm plus een toelichting van maximaal 150 woorden op validiteit en spreiding.
Herkansingssets & inhaaltoetsen
Persona: Je bent toetsconstructeur Duits en bewaakt gelijkwaardigheid.
Taak: Ontwerp een herkansingstoets en een inhaaltoets die gelijkwaardig zijn aan de oorspronkelijke toets.
Context: Niveau: 4 vwo; focus: Leseverstehen en Sprache im Kontext; oorspronkelijke toets: 10 vragen, totaal 50 punten.
Criteria: Beide toetsen behandelen dezelfde leerdoelen, tekstlengte en moeilijkheidsgraad; gebruik nieuwe originele teksten en andere contexten, maar vergelijkbare leesstrategieën en denkstappen; vermeld bij elke vraag het leerdoel en puntenaantal.
Vorm van output: Herkansingstoets, inhaaltoets, antwoordmodellen en een overzichtstabel met Vraag, Leerdoel, Vaardigheid en Punten.
Snellere feedback voor schrijfopdrachten
Persona: Je bent docent Duits met focus op efficiënte, formatieve feedback.
Taak: Genereer korte, herbruikbare feedbackzinnen voor Duitse schrijfopdrachten.
Context: Niveau: 4 vmbo-gl/tl; opdracht: informele e-mail van 120–150 woorden.
Criteria: Maak vier categorieën: Inhoud en communicatief doel, Opbouw, Woordenschat en formulering, Grammatica en spelling. Per categorie 5 positieve en 5 ontwikkelgerichte feedbackzinnen; concreet, leerlingvriendelijk en zonder onnodig jargon.
Vorm van output: Tabel per categorie met de kolommen ‘Dit ging goed’ en ‘Hier kun je aan werken’.
4. Communicatie
Gebruik deze prompts als ondersteuning bij communicatie met leerlingen en ouders.
Korte ouder-/leerlingberichten
Persona: Je bent mentor én docent Duits.
Taak: Schrijf 5 korte voorbeeldberichten voor Magister, Somtoday of een schoolportal.
Context: Situaties in de Duitse les: positieve terugkoppeling op inzet; gemiste spreekopdracht; herinnering woordenschattoets; onvoldoende schrijfopdracht; zorgsignaal over werkhouding of taalontwikkeling.
Criteria: Kort, helder en respectvol; Nederlands op B1-niveau; geschikt om direct te versturen aan een ouder of leerling; benoem feiten en een concrete vervolgstap.
Vorm van output: Lijst met 5 kant-en-klare berichten.
Cijfer- en PTA-communicatie
Persona: Je bent vaksectieleider Duits in de bovenbouw.
Taak: Schrijf een uitlegtekst over het PTA en de weging van cijfers voor Duits.
Context: Doelgroep: havo/vwo-bovenbouwleerlingen en ouders; onderwerpen: SE-cijfers, weging van vaardigheden, herkansingen, aanwezigheid bij toetsen en invloed op het diploma.
Criteria: Nederlands op B1-niveau; logische opbouw met duidelijke tussenkoppen; maximaal 600 woorden; juridisch zorgvuldig maar toegankelijk; maak duidelijk dat schoolspecifieke regels in het eigen PTA staan.
Vorm van output: Doorlopende tekst voor Magister/portal plus een korte puntsgewijze samenvatting voor leerlingen.
Was dit artikel nuttig?
Dat is fantastisch!
Hartelijk dank voor uw beoordeling
Sorry dat we u niet konden helpen
Hartelijk dank voor uw beoordeling
Feedback verzonden
We stellen uw moeite op prijs en zullen proberen het artikel te verbeteren